Trail
30 Setember 2022 Ajorné da les 14:51
Ert y Cultura

L mond dut da "Scuvrì" de Martin Demetz

"Scuvrì" ie l titul de na mostra dut auter che "tlassica", coche n ie usei a les udëi te Gherdëina. Chëla de Martin ie n'autra maniera de ti jì permez al cunzet "ert".
de Martina Rier

Martin Demetz de Urtijëi à iust stlut ju si stude de CGI (Computer generated images) a Nürnberg. I lëures metui ora tla sala dla mostres ie chëi realisei per stlù ju l stude. 

"Ie pa chësc ert?"

L lëur de Martin ie unì a se l dé te na maniera defin deferënta. Na maniera che descëida nce marueia y ne anconta nia mé azetanza.
I lëures de Martin nasc virtualmënter. Aldò de fotografies vën la figures svilupedes y prugramedes sul computer. L rest fej la stampanta 3D. Te chësc cajo ie la figures unides stampedes de peton.

Ma à pa n lëur fat al computer l medem valor de n lëur fat a man pra penic? Martin dij de sci: "mi massaria ie mé n'autra, l ie for n lëur che nasc da na mi idea".

Gherdëina, danter tradizion y inovazion

La tematiga dla mostra alincontra ie dldut tradiziunela: Ntan si tëmp de stude a Nürnberg se à Martin suënz stentà a spieghé cie che fej vëiramënter ora la particularità de Gherdëina. Ma abinà al for mé fotografies de montes y hotiei. Y Gherdëina ne ie nia mé chësc, ie Martin segur. L ie la jënt che viv tlo, cun si identità, si usanzes y tradizions particuleres.

Nsci al tëut ca cater usanzes tipiches dla valeda: l jì a tré zedules, rubé l'ola n juebia grassa, scinché l pëir dal marciá de Segra Sacun y l uef da Pasca. Tradizions, che se à mudá cui tëmps y se à iust perchël nce mantenì.

Identità te na dimenscion nueva

L'identità ladina mustreda su te dimenscions deferëntes. Dimenscions nueves y modernes: Daujin ala figures stampedes te peton cun la stampanta 3D, i tesć per spieghé la tradizions ti vëniel nce dat na lerch ala reprejentazion virtuela di lëures: n codesc QR gëura sul fonin la "argumented reality", la realtá argumenteda, slargëda ora sun n livel comunicatif mo plutosc sperimentel.

Na maniera nueva de ti jì permez a n cunzet de ert plu ampl, che fej da puent danter tradizion y inovazion. L mond de Martin Demetz ie mo da "Scuvrì" nchin ai 25 de setëmber tla sala dla Lia mostra d'ert a Urtijëi, uni di dala 09:00 - 12.00 y dala 16:00 - 19:00.

					

Al podess ince te interessé…


					
						

De autri video Ert y Cultura